BARETU TXO!
Blog honek nire ikasle maitagarrien lanen txokoa izan nahi du.

Gaur egun, Builling izeneko tortura, geletan, kalean eta beste leku batzuetan gehien bat hasi dira ikusten. Urte hauetan kasu asko eman dira tortura hauei buruz. Tortura hauek geletan, gertatzen dira normalean, mutil edo neska berri bat etortzen direnean eskolara eta oso lotsatiak izaten denean eta ez duenean inorekin harremanetan jartzen, eta egun guztia bakarrik igarotzen duelako. Gelan barruan, mehatxuak egon daitezke ikasleak eta ikasle berriaren artean, adibidez, ikasle berria etxeko lana egin beharrak beste ikasle bati, ezer ez gertatzeko beraien artean. Gaurko umeak, oso krudelak bihurtu dira, ikasle berriari zeozer egiten badiote, umilazio hori grabatzen dute eta internetera eramaten dute jendea ikusteko, eta “barre” batzuk egitera, baina neska edo mutil horren kasuan jartzen bagara, ikusiko dezakegu oso zaila izango zela bere lekuan bizitzea eta egiten dizuten gauzak aurre egitea. Ume horiek, beldurra edukiko dute, bere gurasoei esatea, zer gertatuko ote zen beldur. Tortura hau, txantxa bat ez da, guk tortura hau, pentsatzen dugu, leku urrun batean gertatzen dela, baina urteak pasatuak, gehioz eta hurbilago ikusten dugu tortura mota hauek. Jende batzuek pentsatzen dute gertatzen dena, ez dela gehiegizkoa suizidio batera ailegatzeko, baina oso gaizki pasatzen dute ume hauek geletan eta gela kanpoan, tortura hauek izaten baldin badituzu. Kalean ere ikusi dezakegu tortura mota hauek, gehien bat handietan… adibidez, oraingo  mutil eta neskak gauza asko egiten dute, adibidez, erre egin, eta bere inguruan egoten diren jendea ez baldin badute hori egiten, arraroa da eta alde batera uzten diote, eta batzuetan pertsona hori egoten da derrigortuta hori egitea bakarrik ez badu egon nahi. Nire ustez, tortura hau egiten duena, egiten du inoiz ez duelako hortik pasatu, baina egun batean, bera pasatu behar du ikusteko zer sentitzen duen pertsona hori tortura hau egiterakoan, esaten dizut ez dela sentsazio on bat, lagun bat eduki nuelako eta oso gaizki pasa zuelako. Hau ezin da jasan!

Badago jendea udan euskara ikastera etortzen direnak, adibidez John eta Kristine Boyd anai-arrebak, Juliet Morgan eta Anikka Piphagen.Lau ikasle hauek Donostiako kanpusean egon dira euskara ikasten Nevadako Unibertsitateko Euskal Ikasketen Sailaren bidez. Nik ez nekien horrelako gauzak egiten zirenik euskara ikasteko, banekien Ingalaterrara edo Frantziara joateko aukera dagoela ingelesa edo frantsesa ikastera baina ez nuen inoiz pentsatuko gauza bera euskara ikasteko egingo zenik. Programa honetan parte hartzen duten pertsona gehienak Estatubatuetakoak dira, arbaso euskaldunak dituztenak. Hona etortzen dira beraien arbasoen hizkuntza ikastera. Beste asko japoniarrak dira euskara ikasten dute euskararekin miretsita daudelako. Pertsona hauek guztiak 20 eta 23 urte bitartekoak dira. Programa honekin gainera turismoa garatzen da. Anikkak esan zuen bezala Euskal Herria bisitatzeko asmoa du etorkizunean. Baliteke Euskal Herria gustatzea eta gero beraien familiei argazkiak erakutsiz jakin-mina piztea haiengan eta haiek Euskal Herrira bidaiatzea beste leku batera ordez. John Boyd-ek esan zuenez Euskal Herria asko gustatu zitzaion. Egona zen aurreko ikasturtean Bilbon 6 hilabetez. Bere ustez hemengo eta hango kulturak oso desberdinak dira. Hemen jendea librago bizi da han ordez lanetik etxera eta batzuetan lagunekin egoten dira besterik ez. Japoniarrak ere jakin-min handia dute euskararengan, hegazkinetik jaitsi bezain laster euskal ,musika lortu nahi dute. Esan ohi da musikaren bitartez errazagoa dela hizkuntza bat ikastea. Japoniar asko etorri ohi dira Donostia edo Bilbora oporretan eta beti ageri ohi dute jakin-min handia hemengo kulturarekiko. Nik uste dut estatu batuarren kasuan oso polita dela honaino etortzera zure arbasoek hitz egiten zuten hizkuntza ikastera eta beraiek bizi izan ziren lekua, bizitzeko era …Eta japoniarrek ere euskara eta euskal kultura nolakoak diren jakiteko gogo handia erakutsi dute eta eskertzekoa da nola hain urruti bizi den pertsona batek gure kultura eta hizkuntza ikasi nahi dituen, eta gertuago bizi den batek euskarak ezertarako balio ez duela esatea ez dago batere ongi.

-Nik ipuin lizunaren istorio bat kontatuko dizut.

Ipuin hau neska eta mutil batzuen erlazioa kontatzen du,hau,Bartolok Maritxurekin erlazionatu nahi da eta maritxuk ere nahi du Bartolokin erlazionatu.Bartolok Maritxurekin arreman sexualak egiten ditu .Batolok Maritxuri larrua jotzen dio behin eta berrriro ondoren Maritxuk zakila miazkatzen dio Bartolori eta hitzegin dute beraien artean ze nolako zakila duen Bartolok eta ze nolako alua duen Maritxuk.

-Idazleari buruz  hitzegingo dizuet pixka bat idazlea Aitor Arana da.

Aitor legazpian (Guipuzkoa)jaioa da1963 abenduaren 21 ean.Idazle honek idazteko gai oso arraroak artzen ditu nere ustez zeren nik irakurri ditudan hiru liburuak arreman sexualetas doazte (mutila eta neska/bi mutilen arreman sexualaketa mutiko batek bere emaztea hilda dagüela larrua jotzen dio.

-Orain nere iritzia emango dut :Nire ustez ez nuke gai horretaz hitzegindo zeren perbertitu bat dela ezango dute Euskal herrian eta gehien bat bere herrian (Legazpian) denok gaizki begiratu lioketen.Nire ustez hitzegin beharko zuen orain Euskal herrian eta mundu guztian moda dagoen gai batetaz hitzegin beharko luke jende guztia bera ezagutzeko eta horrela ospetxua egingo lirake.

-Hau izan da nere kritika literarioa.

                      AEBetakoak, eta euskaraz. “AEBetakoak, eta euskaraz” artikulua irakurri dut  eta nire iritzia emango dut. Izenburua irakurri nuenean, ez nuen uzte hori. Ideia oso ona, interesgarria eta aprobetxagarria  izan dela iruditu zait. Estu Batuar batzuk, euskal herrira etortzea eta gainera euskara klaseak hartzea oso ondo dago.Nire ustez, idei hau euskal herriko eskola guztiak kopiatu behar zutela, iruditzen zait. Euskara, mundu mailan oso jende gutxi mintzatzen du eta horrelako bidaiak egiten, mundua pixka bat gehiago jakingo du euskarari buruz.  Baina ez bakarrik estatu batuetako ikasleak euskal herrira etortzea ez, Euskal Herrikoak Estatu Batuetara ere joatea, ingelesa ikastera. Adibidez, gure eskolan truke bat egiten da: Frantses obtatiba hartzen dutenak, Frantziara joateko aukera dute. Nik orain dela bi urte Baigorrira  joan nintzen eta primeran pasatu nuen, klasean urtean zehar ikasitako frantses guztia baino gehiago  ikasi nuen aste batean. Esperientzia oso ona gogoratzen  dut.Artikuluan jartzen duen bezala ez dira estatu batuetatik bakarrik etortzen, beste lurralde batzuetatik ere, hala nola: Txinatik,Danimarkatik,Irlandatik, Alemaniatik,Italiatik, Eta Britainia Handitik ere etortzen dira euskara mintzatzera.Niri asko harritu nau, hainbeste herrialdetik, Euskal Herrira etortzea Euskara mintzatzeko bakarrik. Eta munduko beste puntatik etortzea euskara mintzatzeko oso harrigarria da, oso deigarria iruditu zait, adibidez, Txinatik Euskal Herrira, Txinatarrak etortzea. Horrelako gauzak ere egin behar ziren Euskal Herrian,baina ez bakarrik euskara ikastera, ez  beste hizkuntza batzuk ere ikastea hala nola, ingelesa frantsesa… edo adibidez Estatu Batuetara joan ingelesa ikastera, edo Kanadara, frantsesa eta ingelesa ikastera…Bidai hauek oso interesgarriak eta probetxagarriak dira, egun osoan hizkuntza hori, hitz egiten saiatzen zaudelako, entzuten  eta ulertzen saiatzen zarelako.Gainera eskola batera zoaz, baina ez egun osoan eskolan, ez, lekua erakusten dizute, bertako janariak probatzen dituzu, leku aipagarrienak erakusten dizkizute, bertako musika, kirolak, hondartzak, dendak…Gainera lagun berriak egiten dituzu, hango jendea nolakoa den, ikusten duzu, beraien kultura eta beste hainbat gauzak ere ikasten dituzu.

                                                  POLOLOAK:              POXPOLIÑEN LURRIÑA  

Pololoak poxpoliñen lurriña, “trilogia” antzeko komikiak dira eta oraingoz bi daude:

 -Pololoak 1.” Poxpoliñen lurriña" (2004an argitaratu zen)-Pololoak 2.” Poxpoliñaren bahiketa" (2006an argitaratua)

-Pololoak 3. Atxeritoko balada"  (ez dago argitaratuta zeren komiki honetan lanean dago oraindik ).

Trilogia honen idazlea Patxi Gallego da.

Patxi Gallego Errenterian jaio zen 1973ko apirilak 10ean.

Komikigile gipuzkoarra da.

Leioan arte ederrak ikasi zituen eta aldizkarientzako komikiak egin ditu, hala nola, “lau haizetara” aldizkariarentzat.

Komikiaren protagonista  Xabinator ezizenez ezagutzen da, baina bere benetako izena Xabino Iizuniaga da.

Xabinatorren helburu bakarra emakume euskaldunak salbatzea da horretarako bere usaimena, bueno bere superusaimenarekin. Baina, salbamenaren truk, fabore sexualak nahi ditu.

Xabinator, neska batez maiteminduta dago, kariñe.

Txapela bat du eta  hegan egin dezake.

 NIRE IRITSI PERTSONALA: 

Komiki hau ez zait gehiegi gustatu, zeren ez dut istorioak ondo ulertu.

Gainera oso euskara, niretzat behintzat arraroa, eta ez dut gehiegi ulertu.

Baita ere, ez zaizkit komikiak gustatzen.

Ipuin Lizunak Liburuko hiru atal irakurri ditugu klasean.Liburu hau Aitor Aranak idatzi zuen 1994ean. Aitor Arana 1963. ean jaio zen abenduak 21ean, Legazpin (Gipuzkoa).Unibertsitatera iritsi arte ikasi zuen, eta hamazazpi urterekin idazten hasi zen. Klasean irakurri ditugun ataletan denetik dago, hildakoekin sexua, munstroekin etab. Izenburuak esan bezela ipuin lizunak dira.

Lehenengo istorioa bi gazteein buruzkoa da, Maritxu eta Bartolo. Maritxu uraren bila joaten denean Bartolorekin topatzen da eta txortan egiten dute. Maritxuren aitak harrapatu egiten ditu eta ezkontzen derrigortzen ditu. Bigarren istorioan zientzialari batek esperimentu bat egiten du, pertsona bat sortu. Taberna batera joaten da eta han Gizon bat ikusten du, Iñaki. Honi garuna kentzen dio eta berak sortzen arri den gizonari jartzen dio. Hurrengo egunean gizona esnatu egiten da eta zientzialariarengana joaten da honi arropa kendu eta sexu harremanak edukitzen dituzte. Hirugarren istorioko protagonista Josu deitzen da eta berak maite duen neska istripu batean hil egin da. Neskak Josuri txortan egingo zutela hitz eman zion eta Josuk bere hilobira sartzea pentsatzen du. Josu kanposantuan sartzen da  eta neskaren  hilobia aurkitzean hil kutsa ateratzen du eta neskarekin txortan hasten da, atzetikan norbait gerturatzen zaio eta hilkutsan ixten ditu mutila eta neska batera.

Nik bulling-ari buruz hitz egingo dizuet idazketa honetan.Nire ustez bulling-a gaur egun edozein lekutan dagoen arazo larri bat dela pentsatzen dut. Gelako “ikaskideek” izaten dira normalean beste gelako ikaskide bati egiten dizkioten mehatxuak, irainak etab.Ikaskide horrek gainera jasan behar izaten ditu.Ez da normala gaur egun gertatzen ari dena, bai, beti egon da klaseko jendea indartsua izan dena, eta indartsu hitzarekin ez nago hitz egiten indar fisikoari buruz baizik eta “boterea” duen pertsonaz baizik.Normalean bulling-ak jasaten duten pertsonek, zoritxarrez ,pertsona “ahulak”izaten dira erasotzaileen ikuspegitik.Gauza bat da bromak egitea eta horrelako gauzak, baina noski beste pertsonak jakinda bromak direla eta ez broma mingarriak baizik eta bi pertsonak barre egiteko bromak;egiten duena eta egiten zaionari eta alderantziz.Baina oso gauza desberdina da “broma” egitea jakinda besteari ez zaiola gustatzen, eta gainera hori jakinda behin eta berriz egitea.Nire ustez horrelako egoerak sortzen direnean klase baten barruan, eta maisua edo irakaslea ohartu egiten bada, tutoreari abisatu beharko lioke ,edo tutorea baldin bada ikusi duenak erasotzailearen etxera deitu beharko luke gurasoak jakiteko. Ez dena normala da gaur egun daukagun egoera bulling-arekin erlazionatuta.Adibide argi bat izango litzateke Jokinen kasua (Hondarribikoa).Nire eskuetan egongo balitz erasotzaileei merezi duten zigorra jartzea , bi aldiz pentsatu gabe kartzelaratu egingo nituzke , zeren bi edo hiru “kakamokordok” egin dutena Jokinen familia bizitza guztirako egongo dira jasaten historia gogoratzean.Niretzat bulling-a egiten duten pertsonek , errealitatean ahulak direnak haiek izaten dira.Beste batekin sartzeko beharra daukate zenbait izateko, norbaitek txalokatzeko edota boterea edukitzeko.Niretzat erru berdina dauka bulling-a egiten duen pertsona batek eta dakienak norbaitek bulling-a jasaten ari dela eta ez du ezer egiten edo ezer esaten. Ez zaidana batere normala iruditzen ,lehenengo bulling-a egitea hori hasteko eta okerrago sakelako telefonoaz grabatu sekulako jipoiak ematen eta ondoren interneten zintzilikatu.Erasotzailearen familia jakingo balu bere semea, bai neskak eta bai mutilak, ari direna egiten  batek baino gehiagok eskuak burura eramango lituzke , eta noski normalena izango litzateke. Eta bukatzeko esango dut, horrelako egoera sortuko balitz nire gelan , bi aldiz pentsatu gabe erasoa jasaten ari dena defendatuko nukeela , hortaz seguru nago.

Orain umeak etxean edukitzearen gaiaz hitzegingo dizut pixka bat.Lehen  orain dela 20 urte gutxi gora behera mutil eta neska guztiak etxean jaiotzen ziren ,baina etxean jaiotzen ziren zeren eta lehen ez zegoen hospital askorik , probintzi bakoitzarentzat bat egoten ziren gero denbora pasa ahala hospitalak ia herri guztietan egiten hasi ziren .Hospitalean jaiotzea edo etxean jaiotzea ezberdintasun garrantsitsua dago .Hospitalen jaiotzen baza jende espezializatuekin jaiotzen zara eta beraiek badakite nola egin behar den erditze bat eta etxean egiten badezu etxeetara joaten diren medikueei deitu behar dezu bestela zu bakarrik egiten badezu ez dakizu umea atera denean nola erreakzionatu behar dezu zeren ni entzun det jaioberriei ezin zaiela asko ikutu zeren txarra da beraientzat .Nire ustez jendea hospitalera jotzen dutela zeren pentsatzen dute esku honetan daudela, nire ustez ere esku honetan zaude zeren beraiek anestesia jartzen dizute zuk ahal den gutxiago sufritzeko eta semea eduki bezain laster hartzen dute eta “enkubadora” batean sartzen dute semea eta “enkubadora” horretan pare bat egun edukitzen dute semea idartseko eta jaten ematen diote zainetatik.Etxean erditzen badezu zuk ez dakizu zer egin, manta batekin estaliko nioke ni .beste batzuk da dirua ez dutelako eta horregatik ez dute hospitalean erditzen .Erditzearen aurretik  oso urduri zaude   eta hospitalean oso ondo tratatzen dizute ez zaizu ezer faltatzen.Nire ustez etxean erditzea beldur handia  emango ninduke zeren zuk(amak) ez dakizu ea ondo pesatzen duen edo gehiegi pesatu duen ala alergiaren bat duen txikitatik eta gaitera etxean erditzearen ondorio txar bat da zuk etxean bakarrik egote aeta erditzeko ardua heltzen ba da eta ez dezu esta zure  senargairik esta bizilagunik zu bakarrik ezin dezu ezer egin eta oso arriskutzua da hori gertatzea .Beste ama batzuk ez dute hopitalean erditzen zeren hospitalari beldurra edo errespetua diotelako eta beraiek esaten dute hospitalera joan behar dela zerbait garrantsitsua edo oso txartoa denean baina erditzeko tontakeri batentzako ez dela joan behar horrelako emakume baten izena aipatuko dizuet Marta Iraurgi da hospitala beldurra ematen dion emakumea,hau da ni dakidan guztia umeak etxean edukitzeko aukeraz.

            Gai hauek behin eta berriz ikusi ditugu: izugarrizko pobrezia, etengabeko gosea, desnutrizioa, gaitz kutsakorrak... baina hau, gure ingurunean ere ikus dezakegu, ez hainbesterainoko graduan baina bai gauza serio bat bezala. Artikuluan, Argentinako goseaz mintzatzen zaigu, baina gai horiek betidanik dakizkigu eta edonon ikusi ditzakegu.

            Kalera ateratzen zara, eroskira, eta atean badago eskale bat eta pertsona horrek seguruenik gosea pasatuko duela.

            Argentina osoko gizartea ekonomia, osasun eta hezkuntza adierazlerik okerrenak ditu, Chacok. Chaco, Argentinako eskualde bat da, non pobrezia lurraldea hartuta dauka eta jendea hil egiten da desnutrizio eta gosez. Argentinako ipar-ekialdean dago eskualde hau. Elikagai faltak, Argentina osoan du eragina baina ez da berdin ikusten eskualde guztietan edo jendearen poltsiko guztietan. Argentinan bada jendea ere diruduna eta geroz eta horrelako jende gehiago egon, pobreziak gora egiten du. Lurralde hauetan aldaketa horiek oso nabarmenak dira eta herrietako jendea hil egiten da.

            Gainera leku hauetako bizi baldintzak oso onak ez direla esan dezakegu. Hango jendea kotoia lantzetik bizi dira, jarduera honetatik aparte ez dago ezer aipagarririk, bakarrik laborantza minoritarioa.

            Gobernuak larrialdietarako hainbat neurri hartu eta elikagaiez betetako zakuak bidali ditu Chacora, baina gobernuak bidalitako laguntzak nahikoak dira?

            Ezin daiteke beti han egon, eta hori erantzun bat da baina ez da konponbidea. Horregatik konponbide bat bilatu behar zaio arazo honi. Gosea arazo mundial bat da eta geroz eta zailagoa da konpontzeko zeren geroz eta handiagoa egiten hari da arazoa eta ez zaio konponbiderik ematen.

            Gainera gobernuak oztopoak ere jartzen dizkiela esan daiteke, zeren haiek beren arauak dituzte eta gobernua etortzean denean eta egiten zituzten gauzak debekatzen ditu, ez die ehizan egiten uzten, ibaian arrantza egitea edo bestelako ekintzak, baina enpresei basoa mozten uzten diete. Gainera ehizaz bizi ziren herriek orain ezin dute ehizatu eta janari eza dute eta janari falta eta horrelako arazoak. Haien ohiko janariak kendu eta beste batzuk hartzean tuberkulosia jasaten dute pertsona batzuk, eta haiek, tuberkulosia sendatzeko animali baten haragia erabiltzen zuten eta ezin dutenez ehizatu ba arazo gehiago sortzen dira.

            Horrelakoa da hango egoera eta egia esanda, egoera txarrean bizi dira, arazoetan murgildurik bizi direla esan daiteke, arazoak ebatzi ordez gehiago eta gehiago sortzen dituzte.

Patxi Gallego Palacios, Errenterian jaioa da (Gipuzkoa), 1973. urtearen apirilaren hamarrean. Bere bizitza eta ikastetei dagokionez, Arte Ederretan lizentziatua da, Leioan. Institutu bateko irakaslea ere bai, DBH-ko ikasleak zituen. Komikigilea izatea da bere lana. Komiki-tirak egin izan ditu aldizkari baterako, “Lau Haizetara” aldizkariarentzako.

            2004.urtean sortu zuen euskal super heroi bat, Xabinator. Orain arte, hiru liburu aterata ditu. Euskaraz idatzitako komikiak dira. Euskaraz idatzita euskaldunentzako. Hala ere helduentzako liburuak dira, barruan dituen gaiak direla eta. Komikian prosa atalak ere ikus daitezke, baina bakarrik zati batzuetan.            Irakurritako liburua, Pololoak, Poxpoliñen Lurriña da. Komikia Xabinator super-heroiaren istorioa kontatzen du pixka bat eta Kariñe emakume poxpoliñari buruz ere hitz egiten du. Euskal Herriko gai batzuei buruz ere barre “ironikoa” ere egiten du. Gure kultura edo gizartearekin barre eginez, eta ez kritikatzen. Bera ere euskalduna da, eta bere helburua, ez dut uste gu kritikatzea izango denik.

            Liburuaren euskara, zerbait arraroa da, beno arraroa ez, euskara batua ez du erabiltzen, eta erabiltzen badu gutxitan eta prosa dagoen testuetan. Komikiaren bokadiloetan dauden hitz batzuengatik esaten dut. Gainera leku batzuetan ere gaztelera sartzen du.

            Liburua ondo dago irakurtzeko, barre egiteko batik bat. Zeren ez da liburu serioa baina hala ere ondo dago, niri gustatu zait.